ความสัมพันธ์กับพ่อแม่: เราสามารถรักและรู้สึกลบ ๆ กับพ่อแม่ไปพร้อมกันได้ไหม?

หลายคนอาจเคยมีความรู้สึกที่ขัดแย้งกันเมื่อนึกถึงความสัมพันธ์กับพ่อแม่ บางครั้งเราก็รักและผูกพันกับท่าน แต่ในขณะเดียวกันก็อาจรู้สึกโกรธ ผิดหวัง หรือไม่พอใจกับบางสิ่งที่พ่อแม่พูดหรือทำ จนเกิดคำถามขึ้นในใจว่า เราสามารถรักพ่อแม่ไปพร้อม ๆ กับการมีความรู้สึกด้านลบต่อท่านได้หรือไม่ ความจริงแล้ว ความสัมพันธ์ระหว่างเรากับพ่อแม่ไม่ได้มีเพียงความรักหรือความรู้สึกดี ๆ เท่านั้น แต่ยังประกอบไปด้วยความผูกพัน ความคาดหวัง บทบาท และความต้องการของแต่ละฝ่าย ซึ่งบางครั้งอาจนำไปสู่ความขัดแย้งทั้งระหว่างเราและพ่อแม่ รวมถึงความขัดแย้งที่เกิดขึ้นภายในใจของเราเองด้วย ในทางจิตวิทยา มีแนวคิดหนึ่งที่ใช้อธิบายความรู้สึกที่เกิดขึ้นพร้อมกันทั้งด้านบวกและด้านลบในความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างรุ่น โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกวัยผู้ใหญ่ เรียกว่า Intergenerational Ambivalence Intergenerational Ambivalence คืออะไร Intergenerational Ambivalence หมายถึง ความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างรุ่น โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกวัยผู้ใหญ่ ที่มีทั้งความรู้สึกด้านบวกและด้านลบเกิดขึ้นพร้อมกัน ตัวอย่างเช่น - รักและผูกพันกับพ่อแม่ แต่ในขณะเดียวกันก็รู้สึกโกรธ ผิดหวัง หรือไม่พอใจในบางสิ่งที่พ่อแม่ทำ - ขอบคุณสิ่งที่พ่อแม่ทำให้ แต่ก็ไม่ได้เห็นด้วยกับทุกความคิดหรือการตัดสินใจของพ่อแม่ - อยากมีความสัมพันธ์ที่ดีกับพ่อแม่ แต่ก็ไม่อยากให้ท่านเข้ามามีส่วนร่วมกับทุกเรื่องในชีวิต ความรู้สึกเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้ เพราะความสัมพันธ์ระหว่างเรากับพ่อแม่มีความซับซ้อน ประกอบด้วยความผูกพัน ความคาดหวัง บทบาท และความต้องการของแต่ละฝ่าย ซึ่งอาจไม่สอดคล้องกันเสมอไป Intergenerational Ambivalence ระหว่างลูกกับพ่อแม่อาจเกิดจากอะไร 1. ความต้องการของเราอาจไม่ตรงกับความคาดหวังของพ่อแม่ เมื่อลูกเติบโตขึ้น ย่อมต้องการมีอิสระในการตัดสินใจและใช้ชีวิตของตัวเอง ขณะที่พ่อแม่อาจยังมีความคาดหวังว่าลูกควรทำตามคำแนะนำหรือแนวทางที่ท่านเห็นว่าดี เมื่อลูกต้องการกำหนดเส้นทางชีวิตด้วยตัวเอง แต่พ่อแม่ยังคาดหวังให้ลูกทำตาม ความหวังดีที่มีต่อกันจึงอาจกลายเป็นความขัดแย้งได้ 2. ความรู้สึกทางบวกและทางลบสามารถเกิดขึ้นในความสัมพันธ์เดียวกันได้ ตัวอย่างเช่น ลูกอาจไม่ได้ต้องการให้พ่อแม่เห็นด้วยกับทุกเรื่อง แต่ต้องการให้พ่อแม่รับฟังและพยายามเข้าใจ เมื่อลูกไม่ได้รับสิ่งนั้น ความผิดหวังอาจเกิดขึ้นพร้อมกับความรักและความห่วงใยที่ยังมีอยู่ นั่นหมายความว่า เราสามารถมีความรู้สึกหลายด้านต่อคนคนเดียวกันได้ โดยไม่จำเป็นต้องเลือกว่าจะรู้สึกเพียงด้านใดด้านหนึ่ง แนวทางรับมือกับ Intergenerational Ambivalence เมื่อความสัมพันธ์กับพ่อแม่มีทั้งความรัก ความผูกพัน และความรู้สึกที่ยากจะจัดการ เราอาจลองทำความเข้าใจและดูแลความสัมพันธ์ผ่านแนวทางต่อไปนี้ 1. ยอมรับว่าตัวเองสามารถมีความรู้สึกหลายด้านได้ เราไม่จำเป็นต้องเลือกระหว่าง “การรักพ่อแม่” กับ “การรู้สึกทางลบต่อพ่อแม่” เราสามารถรักพวกท่าน และไม่เห็นด้วยกับบางสิ่งที่ท่านทำได้ สามารถขอบคุณท่าน และยังรู้สึกเสียใจกับประสบการณ์บางอย่างได้ การยอมรับว่าตัวเองมีความรู้สึกที่หลากหลาย ช่วยให้เราไม่ต้องปฏิเสธหรือกดทับความรู้สึกด้านใดด้านหนึ่ง เพียงเพราะคิดว่าการเป็นลูกที่ดีควรต้องรู้สึกแต่สิ่งดี ๆ ต่อพ่อแม่เท่านั้น 2. ปรับความคาดหวังต่อพ่อแม่ให้อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง บางครั้งเราอาจเหนื่อยหรือรู้สึกลบ เพราะพยายามทำให้พ่อแม่เข้าใจ ยอมรับ หรือเปลี่ยนแปลงตัวเองในแบบที่เราต้องการ มากกว่าการมองเห็นว่าพฤติกรรมของพ่อแม่อาจมีข้อจำกัดบางอย่าง ลองกลับมาทบทวนความคาดหวังของตัวเองผ่านคำถามเหล่านี้ - พ่อแม่สามารถรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่างได้มากแค่ไหน - มีเรื่องอะไรที่เราพูดคุยกันได้ และเรื่องอะไรที่มักนำไปสู่ความขัดแย้ง - เราคาดหวังให้พ่อแม่เปลี่ยนแปลงในเรื่องที่ท่านอาจเปลี่ยนแปลงได้ยากหรือเปล่า การปรับความคาดหวังจึงเป็นการค่อย ๆ ยอมรับข้อจำกัดของคนในความสัมพันธ์ เพื่อไม่ให้เราต้องใช้พลังงานทั้งหมดไปกับสิ่งที่ไม่สามารถควบคุมได้ 3. สร้างขอบเขตส่วนตัว โดยไม่จำเป็นต้องตัดความสัมพันธ์ การเป็นลูกที่ดี หรือการทำให้ความสัมพันธ์ในครอบครัวดีขึ้น ไม่ได้หมายความว่าเราต้องยอมให้อีกฝ่ายเข้ามามีอิทธิพลต่อชีวิตของเราทุกด้าน เราอาจเริ่มกำหนดขอบเขตในแต่ละด้าน เช่น ขอบเขตด้านการสื่อสาร - ไม่จำเป็นต้องตอบทุกคำถาม - ไม่ต้องเล่าทุกเรื่องในชีวิตให้พ่อแม่ฟัง หากไม่สบายใจ ขอบเขตด้านเวลา - กำหนดเวลาที่สะดวกในการรับสายหรือโทรกลับ - ไม่จำเป็นต้องกลับบ้านทุกครั้งในวันหยุด หากรู้สึกเหนื่อยจากการทำงานมากเกินไป ขอบเขตด้านการตัดสินใจ - รับฟังคำแนะนำของพ่อแม่ได้ แต่ไม่จำเป็นต้องทำตามทุกเรื่อง - การตัดสินใจเกี่ยวกับชีวิตของเรายังคงเป็นความรับผิดชอบของเรา ขอบเขตด้านอารมณ์ - การที่พ่อแม่ไม่พอใจเมื่อเราเลือกทำในสิ่งที่แตกต่าง ไม่ได้หมายความว่าเราต้องเปลี่ยนการตัดสินใจทุกครั้งเพื่อทำให้ท่านสบายใจ การกำหนดขอบเขตไม่ได้หมายถึงการปฏิเสธพ่อแม่ แต่เป็นการทำความเข้าใจว่าอะไรคือพื้นที่และความรับผิดชอบของแต่ละคน เพื่อให้เราสามารถรักษาความสัมพันธ์ไว้ได้ โดยไม่ต้องละทิ้งความต้องการของตัวเอง สุดท้ายแล้ว เราสามารถทั้ง “รัก” หรือ “รู้สึกไม่ดี” ต่อพ่อแม่ได้ ความรู้สึกที่เกิดขึ้นอาจเป็นเพียงเครื่องสะท้อนว่า มีคำพูดหรือการกระทำบางอย่างของพ่อแม่ที่กระทบกับความต้องการบางอย่างของเรา เราอาจเริ่มต้นจากการให้พื้นที่กับความรู้สึกเหล่านั้น แล้วค่อย ๆ พิจารณาว่าจะตอบสนองต่อสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างไร ทั้งในแง่ของการปรับความคาดหวังและการกำหนดขอบเขตในความสัมพันธ์ เพราะท้ายที่สุดแล้ว การรักพ่อแม่ไม่ได้หมายความว่าเราต้องเห็นด้วยกับทุกสิ่งที่ท่านทำ และการมีความรู้สึกด้านลบต่อพ่อแม่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราไม่รักท่าน เพราะเราไม่จำเป็นต้องปฏิเสธความรู้สึกด้านใดด้านหนึ่ง เพื่อพิสูจน์ว่าเรายังรักพ่อแม่อยู่

หลายคนอาจเคยมีความรู้สึกที่ขัดแย้งกันเมื่อนึกถึงความสัมพันธ์กับพ่อแม่ บางครั้งเราก็รักและผูกพันกับท่าน แต่ในขณะเดียวกันก็อาจรู้สึกโกรธ ผิดหวัง หรือไม่พอใจกับบางสิ่งที่พ่อแม่พูดหรือทำ จนเกิดคำถามขึ้นในใจว่า เราสามารถรักพ่อแม่ไปพร้อม ๆ กับการมีความรู้สึกด้านลบต่อท่านได้หรือไม่

ความจริงแล้ว ความสัมพันธ์ระหว่างเรากับพ่อแม่ไม่ได้มีเพียงความรักหรือความรู้สึกดี ๆ เท่านั้น แต่ยังประกอบไปด้วยความผูกพัน ความคาดหวัง บทบาท และความต้องการของแต่ละฝ่าย ซึ่งบางครั้งอาจนำไปสู่ความขัดแย้งทั้งระหว่างเราและพ่อแม่ รวมถึงความขัดแย้งที่เกิดขึ้นภายในใจของเราเองด้วย

ในทางจิตวิทยา มีแนวคิดหนึ่งที่ใช้อธิบายความรู้สึกที่เกิดขึ้นพร้อมกันทั้งด้านบวกและด้านลบในความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างรุ่น โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกวัยผู้ใหญ่ เรียกว่า Intergenerational Ambivalence

Intergenerational Ambivalence คืออะไร

Intergenerational Ambivalence หมายถึง ความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างรุ่น โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกวัยผู้ใหญ่ ที่มีทั้งความรู้สึกด้านบวกและด้านลบเกิดขึ้นพร้อมกัน

ตัวอย่างเช่น

– รักและผูกพันกับพ่อแม่ แต่ในขณะเดียวกันก็รู้สึกโกรธ ผิดหวัง หรือไม่พอใจในบางสิ่งที่พ่อแม่ทำ

– ขอบคุณสิ่งที่พ่อแม่ทำให้ แต่ก็ไม่ได้เห็นด้วยกับทุกความคิดหรือการตัดสินใจของพ่อแม่

– อยากมีความสัมพันธ์ที่ดีกับพ่อแม่ แต่ก็ไม่อยากให้ท่านเข้ามามีส่วนร่วมกับทุกเรื่องในชีวิต

ความรู้สึกเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้ เพราะความสัมพันธ์ระหว่างเรากับพ่อแม่มีความซับซ้อน ประกอบด้วยความผูกพัน ความคาดหวัง บทบาท และความต้องการของแต่ละฝ่าย ซึ่งอาจไม่สอดคล้องกันเสมอไป

Intergenerational Ambivalence ระหว่างลูกกับพ่อแม่อาจเกิดจากอะไร

1. ความต้องการของเราอาจไม่ตรงกับความคาดหวังของพ่อแม่

เมื่อลูกเติบโตขึ้น ย่อมต้องการมีอิสระในการตัดสินใจและใช้ชีวิตของตัวเอง ขณะที่พ่อแม่อาจยังมีความคาดหวังว่าลูกควรทำตามคำแนะนำหรือแนวทางที่ท่านเห็นว่าดี

เมื่อลูกต้องการกำหนดเส้นทางชีวิตด้วยตัวเอง แต่พ่อแม่ยังคาดหวังให้ลูกทำตาม ความหวังดีที่มีต่อกันจึงอาจกลายเป็นความขัดแย้งได้

2. ความรู้สึกทางบวกและทางลบสามารถเกิดขึ้นในความสัมพันธ์เดียวกันได้

ตัวอย่างเช่น ลูกอาจไม่ได้ต้องการให้พ่อแม่เห็นด้วยกับทุกเรื่อง แต่ต้องการให้พ่อแม่รับฟังและพยายามเข้าใจ เมื่อลูกไม่ได้รับสิ่งนั้น ความผิดหวังอาจเกิดขึ้นพร้อมกับความรักและความห่วงใยที่ยังมีอยู่

นั่นหมายความว่า เราสามารถมีความรู้สึกหลายด้านต่อคนคนเดียวกันได้ โดยไม่จำเป็นต้องเลือกว่าจะรู้สึกเพียงด้านใดด้านหนึ่ง

แนวทางรับมือกับ Intergenerational Ambivalence

เมื่อความสัมพันธ์กับพ่อแม่มีทั้งความรัก ความผูกพัน และความรู้สึกที่ยากจะจัดการ เราอาจลองทำความเข้าใจและดูแลความสัมพันธ์ผ่านแนวทางต่อไปนี้

1. ยอมรับว่าตัวเองสามารถมีความรู้สึกหลายด้านได้

เราไม่จำเป็นต้องเลือกระหว่าง “การรักพ่อแม่” กับ “การรู้สึกทางลบต่อพ่อแม่”

เราสามารถรักพวกท่าน และไม่เห็นด้วยกับบางสิ่งที่ท่านทำได้ สามารถขอบคุณท่าน และยังรู้สึกเสียใจกับประสบการณ์บางอย่างได้

การยอมรับว่าตัวเองมีความรู้สึกที่หลากหลาย ช่วยให้เราไม่ต้องปฏิเสธหรือกดทับความรู้สึกด้านใดด้านหนึ่ง เพียงเพราะคิดว่าการเป็นลูกที่ดีควรต้องรู้สึกแต่สิ่งดี ๆ ต่อพ่อแม่เท่านั้น

2. ปรับความคาดหวังต่อพ่อแม่ให้อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง

บางครั้งเราอาจเหนื่อยหรือรู้สึกลบ เพราะพยายามทำให้พ่อแม่เข้าใจ ยอมรับ หรือเปลี่ยนแปลงตัวเองในแบบที่เราต้องการ มากกว่าการมองเห็นว่าพฤติกรรมของพ่อแม่อาจมีข้อจำกัดบางอย่าง

ลองกลับมาทบทวนความคาดหวังของตัวเองผ่านคำถามเหล่านี้

– พ่อแม่สามารถรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่างได้มากแค่ไหน

– มีเรื่องอะไรที่เราพูดคุยกันได้ และเรื่องอะไรที่มักนำไปสู่ความขัดแย้ง

– เราคาดหวังให้พ่อแม่เปลี่ยนแปลงในเรื่องที่ท่านอาจเปลี่ยนแปลงได้ยากหรือเปล่า

การปรับความคาดหวังจึงเป็นการค่อย ๆ ยอมรับข้อจำกัดของคนในความสัมพันธ์ เพื่อไม่ให้เราต้องใช้พลังงานทั้งหมดไปกับสิ่งที่ไม่สามารถควบคุมได้

3. สร้างขอบเขตส่วนตัว โดยไม่จำเป็นต้องตัดความสัมพันธ์

การเป็นลูกที่ดี หรือการทำให้ความสัมพันธ์ในครอบครัวดีขึ้น ไม่ได้หมายความว่าเราต้องยอมให้อีกฝ่ายเข้ามามีอิทธิพลต่อชีวิตของเราทุกด้าน

เราอาจเริ่มกำหนดขอบเขตในแต่ละด้าน เช่น

ขอบเขตด้านการสื่อสาร

– ไม่จำเป็นต้องตอบทุกคำถาม

– ไม่ต้องเล่าทุกเรื่องในชีวิตให้พ่อแม่ฟัง หากไม่สบายใจ

ขอบเขตด้านเวลา

– กำหนดเวลาที่สะดวกในการรับสายหรือโทรกลับ

– ไม่จำเป็นต้องกลับบ้านทุกครั้งในวันหยุด หากรู้สึกเหนื่อยจากการทำงานมากเกินไป

ขอบเขตด้านการตัดสินใจ

– รับฟังคำแนะนำของพ่อแม่ได้ แต่ไม่จำเป็นต้องทำตามทุกเรื่อง

– การตัดสินใจเกี่ยวกับชีวิตของเรายังคงเป็นความรับผิดชอบของเรา

ขอบเขตด้านอารมณ์

– การที่พ่อแม่ไม่พอใจเมื่อเราเลือกทำในสิ่งที่แตกต่าง ไม่ได้หมายความว่าเราต้องเปลี่ยนการตัดสินใจทุกครั้งเพื่อทำให้ท่านสบายใจ

การกำหนดขอบเขตไม่ได้หมายถึงการปฏิเสธพ่อแม่ แต่เป็นการทำความเข้าใจว่าอะไรคือพื้นที่และความรับผิดชอบของแต่ละคน เพื่อให้เราสามารถรักษาความสัมพันธ์ไว้ได้ โดยไม่ต้องละทิ้งความต้องการของตัวเอง

สุดท้ายแล้ว เราสามารถทั้ง “รัก” หรือ “รู้สึกไม่ดี” ต่อพ่อแม่ได้

ความรู้สึกที่เกิดขึ้นอาจเป็นเพียงเครื่องสะท้อนว่า มีคำพูดหรือการกระทำบางอย่างของพ่อแม่ที่กระทบกับความต้องการบางอย่างของเรา

เราอาจเริ่มต้นจากการให้พื้นที่กับความรู้สึกเหล่านั้น แล้วค่อย ๆ พิจารณาว่าจะตอบสนองต่อสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างไร ทั้งในแง่ของการปรับความคาดหวังและการกำหนดขอบเขตในความสัมพันธ์

เพราะท้ายที่สุดแล้ว การรักพ่อแม่ไม่ได้หมายความว่าเราต้องเห็นด้วยกับทุกสิ่งที่ท่านทำ และการมีความรู้สึกด้านลบต่อพ่อแม่ก็ไม่ได้หมายความว่าเราไม่รักท่าน

เพราะเราไม่จำเป็นต้องปฏิเสธความรู้สึกด้านใดด้านหนึ่ง เพื่อพิสูจน์ว่าเรายังรักพ่อแม่อยู่

🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱

🔆 อยากนัดหมายเพื่อปรึกษากับนักจิตวิทยา แอดไลน์สอบถามได้ที่
Line : @onmindway / คลิกเพื่อแอดไลน์ https://lin.ee/JB46W3W

🔆 รายชื่อนักจิตวิทยาของเรา
https://onmindway.com/psychologist/

ติดตามบทความจิตวิทยาอื่นๆ

พวกเราไม่ส่งจดหมายขยะ หรือ Spam และสามารถอ่าน นโยบายความเป็นส่วนตัว เพิ่มเติมได้ที่นี่

Picture of ตะวัน ศิริคุรุรัตน์

ตะวัน ศิริคุรุรัตน์

นักจิตวิทยาการปรึกษา on mind way counseling center

Tags :
Share This Post :

Related Post

รักตัวเอง หรือเห็นแก่ตัว? เข้าใจความรู้สึกผิดเมื่อเลือกดูแลตัวเอง

การปฏิเสธคนอื่น การเลือกพัก หรือการให้ความสำคัญกับความรู้สึกของตัวเอง ทำให้คุณรู้สึกผิดหรือกลัวว่าจะกลายเป็นคนเห็นแก่ตัวหรือเปล่า? ชวนทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่าง Self-Love กับ Selfishness สำรวจที่มาของความรู้สึกผิด และเรียนรู้ว่าเราสามารถรักและใส่ใจคนอื่นได้ โดยไม่จำเป็นต้องละทิ้งความต้องการของตัวเอง

Read More »
ถ้อยคำเหล่านี้คุ้น ๆ บ้างมั้ย? Hyper-Independence: เมื่อประสบการณ์ในอดีต ทำให้เราพึ่งพาตัวเองมากเกินไป “ต้องทำทุกอย่างเอง จะได้ไม่เป็นภาระคนอื่น” “ถ้าขอให้คนอื่นช่วย แปลว่าเราอ่อนแอ” “ทำเองง่ายกว่า ไม่ต้องพึ่งคนอื่นน่ะดีแล้ว” คุณเคยคิดหรือพูดกับตัวเองด้วยประโยคเหล่านี้บ้างไหม? การพึ่งพาตัวเองเป็นทักษะที่มีประโยชน์ แต่เมื่อเรารู้สึกว่าต้องจัดการทุกอย่างด้วยตัวเองอยู่เสมอ แม้ในวันที่เหนื่อยล้าหรือจำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือ ก็อาจเป็นสัญญาณว่าเรากำลังพึ่งพาตัวเองมากเกินไป รูปแบบพฤติกรรมนี้เรียกว่า Hyper-Independence ซึ่งเป็นคำที่ใช้อธิบายการพึ่งพาตัวเองอย่างสุดโต่งและไม่ยืดหยุ่น ไม่ใช่โรคทางจิตเวชหรือการวินิจฉัยทางคลินิกอย่างเป็นทางการ The Standard Hyper-Independence คืออะไร Hyper-Independence คือรูปแบบการพึ่งพาตัวเองมากเกินไป จนรู้สึกว่าต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเอง แม้บางเรื่องอาจจำเป็นต้องให้คนอื่นช่วยก็ตาม พฤติกรรมนี้อาจแสดงออกได้หลายรูปแบบ เช่น ไม่ขอความช่วยเหลือจากคนอื่น และพยายามจัดการทุกอย่างด้วยตัวเอง แม้การทำเช่นนั้นจะส่งผลเสียต่อตัวเองก็ตาม รู้สึกอึดอัดหรือไม่สบายใจเมื่อมีคนพยายามช่วยเหลือ เพราะไม่คุ้นเคยกับการได้รับความช่วยเหลือจากผู้อื่น สร้างกำแพงในความสัมพันธ์ และยอมให้คนอื่นเข้ามาสนิทสนมด้วยได้ยาก แบกรับทุกอย่างไว้คนเดียว จนเกิดความเหนื่อยล้าทั้งร่างกายและจิตใจ หรือเสี่ยงต่อภาวะหมดไฟ (Burnout) สิ่งสำคัญคือ การพึ่งพาตัวเองไม่ใช่เรื่องผิด แต่หากเรารู้สึกว่าไม่สามารถขอความช่วยเหลือจากใครได้เลย แม้ในเวลาที่ต้องการจริง ๆ การกลับมาสำรวจพฤติกรรมของตัวเองอาจช่วยให้เราเข้าใจตัวเองมากขึ้น การพึ่งพาตัวเองมากเกินไป เกิดมาจากอะไรได้บ้าง พฤติกรรม Hyper-Independence อาจเกี่ยวข้องกับการเรียนรู้จากประสบการณ์ในอดีต โดยเฉพาะประสบการณ์ที่ทำให้เรารู้สึกว่าไม่สามารถพึ่งพาคนอื่นได้ หรือการขอความช่วยเหลือไม่ได้ทำให้สถานการณ์ดีขึ้น ตัวอย่างเช่น การเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ทำให้ผิดหวัง จนรู้สึกว่าความช่วยเหลือจากคนอื่นเชื่อถือไม่ได้หรือไม่มั่นคง การเรียนรู้ว่าการขอความช่วยเหลือเท่ากับความอ่อนแอ ทำให้รู้สึกว่าการจัดการทุกอย่างด้วยตัวเองเป็นทางเลือกที่ดีกว่า การต้องเป็นผู้ดูแลคนอื่นตั้งแต่วัยเด็ก จนคุ้นเคยกับการรับผิดชอบและจัดการปัญหาด้วยตัวเอง การขาดแรงสนับสนุนจากคนรอบข้าง จนไม่คุ้นชินกับการได้รับความช่วยเหลือจากผู้อื่น เมื่อเวลาผ่านไป สิ่งที่เราเรียนรู้จากประสบการณ์เหล่านี้อาจกลายเป็นรูปแบบพฤติกรรมที่ติดตัวมาจนถึงวัยผู้ใหญ่ อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกคนที่พึ่งพาตัวเองสูงจะมีประสบการณ์ในอดีตแบบเดียวกัน การทำความเข้าใจพฤติกรรมของตัวเองจึงสำคัญกว่าการรีบสรุปว่าตัวเองเป็นอะไร จริง ๆ แล้ว การพึ่งพาตัวเองก็เคยมีประโยชน์กับเรา การที่เราพัฒนาพฤติกรรมบางอย่างขึ้นมา อาจเป็นเพราะพฤติกรรมนั้นเคยช่วยให้เรารับมือกับสถานการณ์ในอดีตได้ ตัวอย่างเช่น หากเราเคยต้องการความช่วยเหลือแต่ไม่มีใครอยู่ตรงนั้นเพื่อช่วยเรา เราอาจเรียนรู้ที่จะพึ่งพาตัวเอง เพื่อหลีกเลี่ยงความผิดหวังจากการคาดหวังความช่วยเหลือจากคนอื่น การพึ่งพาตัวเองจึงอาจเคยช่วยให้เรารู้สึกปลอดภัย และรู้สึกว่าสามารถควบคุมสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตได้มากขึ้น แต่เมื่อสังเกตพฤติกรรมนี้หลาย ๆ ครั้ง เราอาจพบว่า สิ่งที่เคยช่วยเราในอดีต อาจไม่ได้เป็นประโยชน์กับเราในวันนี้อีกต่อไป การพยายามทำทุกอย่างด้วยตัวเองอาจทำให้เราเหนื่อยล้าทั้งกายและใจจากการแบกรับทุกอย่างไว้คนเดียว ขณะที่การสร้างกำแพงและไม่ยอมให้คนอื่นเข้ามาใกล้ ก็อาจทำให้เราพลาดโอกาสที่จะได้รับความช่วยเหลือและการสนับสนุนจากคนรอบข้าง ดังนั้น ในวันนี้ การพึ่งพาตัวเองมากเกินไปอาจไม่ใช่สิ่งที่ดีที่สุดสำหรับเราอีกแล้ว และเราอาจเริ่มต้นปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างได้ แล้วเราจะค่อย ๆ ปรับได้อย่างไรบ้าง เป้าหมายไม่ใช่การเลิกเป็นคน Independent หรือเปลี่ยนจากการพึ่งพาตัวเองไปเป็นการพึ่งพาคนอื่นทั้งหมด แต่คือการ ยืดหยุ่นกับตัวเองมากขึ้น และมองเห็นว่าเรามีทางเลือกในการจัดการสิ่งต่าง ๆ ได้มากกว่าหนึ่งทาง ฝึกขอความช่วยเหลือในเรื่องเล็ก ๆ ลองเริ่มจากการฝึกรับหรือขอความช่วยเหลือในเรื่องเล็กน้อย โดยไม่จำเป็นต้องรอให้เกิดปัญหาใหญ่ก่อน อาจเป็นการให้เพื่อนร่วมงานช่วยงานบางส่วน หรือพูดคุยกับเพื่อนเกี่ยวกับเรื่องที่เรากำลังลำบากใจอยู่เล็กน้อยก็ได้ การเริ่มจากเรื่องเล็ก ๆ อาจช่วยให้เราค่อย ๆ คุ้นเคยกับการเปิดพื้นที่ให้คนอื่นเข้ามามีส่วนร่วมในชีวิตของเรามากขึ้น เปลี่ยนจาก Hyper-Independence เป็น Interdependence ลองค่อย ๆ ปรับจากความคิดที่ว่า “ฉันต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเอง” มาเป็นการเข้าใจว่า การดูแลตัวเองและการขอความช่วยเหลือจากคนอื่นสามารถเกิดขึ้นร่วมกันได้ เราอาจดูแลตัวเองได้ในหลายเรื่อง แต่ในบางเวลา เราก็สามารถขอให้คนอื่นช่วยเหลือได้เช่นกัน การมีคนอื่นคอยสนับสนุนไม่ได้หมายความว่าเราสูญเสียความเป็นอิสระ แต่เป็นการเปิดโอกาสให้เราทั้งดูแลตัวเองและเชื่อมโยงกับคนรอบข้างได้อย่างยืดหยุ่นมากขึ้น ท้าทายความเชื่อของตัวเองทีละนิด ความเชื่อที่เรามีอาจส่งผลต่อพฤติกรรมที่เราแสดงออก ลองกลับมาสำรวจความคิดที่ทำให้เรารู้สึกว่าต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเองอยู่เสมอ ตัวอย่างเช่น หากเราเชื่อว่า “ขอความช่วยเหลือ = อ่อนแอ” ลองถามตัวเองว่า การขอความช่วยเหลือทำให้เราอ่อนแอจริง ๆ หรือไม่? คนที่เข้มแข็งจำเป็นต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเองจริงหรือ? หากเราเชื่อว่า “ถ้าพึ่งคนอื่น สุดท้ายเขาจะทำให้เราผิดหวังอยู่ดี” ลองทบทวนว่าเรื่องนี้เกิดขึ้นจริงทุกครั้งหรือไม่? เคยมีครั้งไหนบ้างที่คนอื่นช่วยเราได้โดยที่เราไม่ผิดหวัง? การตั้งคำถามกับความเชื่อเหล่านี้อาจช่วยให้เรามองเห็นมุมอื่น ๆ และกลับมาทบทวนว่า แท้จริงแล้วเราอาจไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเองทั้งหมดก็ได้ การเป็นอิสระ ไม่ได้หมายความว่าเราต้องทำทุกอย่างคนเดียว เป้าหมายของเราไม่ใช่การเปลี่ยนจาก Independent เป็น Dependent แต่คือการทำให้ตัวเองมองเห็นว่า เรามี “ตัวเลือก” ระหว่างการทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเอง กับการยอมให้คนอื่นเข้ามาช่วยเหลือในเรื่องที่จำเป็น เพราะการมี Connection กับคนอื่นไม่ได้หมายความว่าเราจะสูญเสียความเป็นอิสระ แต่การเปิดรับความช่วยเหลืออาจเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เราดูแลตัวเองได้อย่างยืดหยุ่นและสมดุลมากขึ้น เราไม่จำเป็นต้องเก่งหรือเข้มแข็งตลอดเวลา และไม่จำเป็นต้องแบกรับทุกอย่างไว้เพียงลำพังเสมอไป บางครั้ง การยอมรับว่าตัวเองต้องการความช่วยเหลือ ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งของการดูแลตัวเองเช่นกัน

Hyper-Independence : เมื่อเราพึ่งพาตัวเองมากเกินไป

เคยรู้สึกไหมว่าต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเอง เพราะไม่อยากเป็นภาระของใคร? ทำความรู้จัก Hyper-Independence รูปแบบการพึ่งพาตัวเองมากเกินไปที่อาจเกี่ยวข้องกับประสบการณ์ในอดีต พร้อมสำรวจผลกระทบและวิธีค่อย ๆ เปิดรับความช่วยเหลือจากคนอื่น

Read More »
ตอนเป็นเด็ก เราอาจแค่นั่งข้างกันในห้องเรียนไม่กี่วัน ก็รู้สึกเป็นเพื่อนสนิทกับใครสักคนได้แล้ว แต่พอโตขึ้น การจะหาเพื่อนใหม่ จนรู้สึกสนิทกับกลับกลายเป็นเรื่องยากขึ้น แม้จะเป็นคนที่เราคุยถูกคอหรือเจอกันบ่อยก็ตาม สิ่งนี้ไม่ได้แปลว่าเราเข้าสังคมไม่เก่งเหมือนเดิม เข้ากับคนอื่นยากขึ้น หรือมีอะไรผิดปกติกับตัวเรา แต่อาจเป็นเพราะเมื่อเราโตขึ้น เงื่อนไขในการสร้างความสัมพันธ์เปลี่ยนแปลงไป จนทำให้การมีเพื่อนสนิทคนใหม่ไม่ง่ายเหมือนตอนเด็ก แล้วอะไรคือสิ่งที่เปลี่ยนไปบ้าง เรามีช่วงเวลาที่ “ไม่มีเป้าหมาย” น้อยลง ตอนเป็นเด็ก เรามีเวลาที่ไม่ได้มีเป้าหมายกับเพื่อนเต็มไปหมด ไม่ว่าจะเป็นการพักเที่ยง เดินกลับบ้าน นั่งเล่นบ้านเพื่อน หรือใช้เวลาหลังเลิกเรียนด้วยกัน ช่วงเวลาเล็ก ๆ เหล่านี้ทำให้เราได้รู้จักกันในรายละเอียด สะสมมิตรภาพ และค่อย ๆ สนิทกันโดยไม่จำเป็นต้องพยายามสร้างความสัมพันธ์อย่างจริงจัง แต่เมื่อโตขึ้น ทุกนาทีของเรากลับถูกแบ่งออกเป็นงาน ภาระ และการเดินทาง การนัดเจอกันจึงมักต้องมีการวางแผนและมีเวลาจำกัด แม้จะเจอกันบ่อย เราก็อาจไม่ได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนชีวิตในมิติอื่น ๆ ร่วมกันมากนัก นอกเหนือจากเรื่องงานหรือเป้าหมายที่ตั้งใจไว้ เรา “เปิดเผยตัวเอง” ยากขึ้น ตอนเด็ก ๆ เราอาจพูดกับเพื่อนได้อย่างง่ายดายว่า “วันนี้ที่บ้านทะเลาะกัน” “เรากลัวเรื่องนี้” “เราไม่เก่งเลย” หรือ “เราเสียใจ” และ “เราไม่รู้จะทำยังไง” เราอาจไม่ได้คิดมากว่าคนอื่นจะมองเราอย่างไร แต่เมื่อโตขึ้น เราเริ่มรู้สึกว่ามีภาพลักษณ์บางอย่างที่ต้องรักษาไว้มากขึ้น เราอาจเริ่มคิดว่า “พูดเรื่องนี้ดีไหม?” “เขาจะคิดว่าเราอ่อนแอหรือเปล่า?” หรือ “นี่จะเป็นภาระของเขาไหม?” เราจึงอาจคุยกับคนหลายคนได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าเราจะรู้สึกว่ามีใครสักคนรู้จักตัวตนที่แท้จริงของเรา เรา “เลือกใช้เวลา” กับคนอื่นมากขึ้น ตอนเด็ก เราอาจเลือกเพื่อนจากคนที่อยู่รอบตัว เช่น เรียนห้องเดียวกัน บ้านอยู่ใกล้กัน หรือเล่นกีฬาเดียวกัน โดยที่แทบไม่ได้ถามตัวเองเลยว่า “คนนี้เข้ากับเราได้ไหม” เพียงแค่ได้อยู่ด้วยกันบ่อย ๆ มิตรภาพก็อาจค่อย ๆ เกิดขึ้นได้ แต่เมื่อโตขึ้น เวลาของเรามีจำกัดมากขึ้น เราจึงต้องตัดสินใจว่าจะใช้มันกับใคร หรือความสัมพันธ์ไหนที่เราอยากลงทุนเวลาและพลังใจลงไป เราอาจรู้จักคนมากมาย แต่คนที่เราได้เจอ ได้พูดคุย และได้รู้จักกันอย่างลึกซึ้งจริง ๆ อาจมีไม่กี่คน แล้วเราจะทำอย่างไรให้ “สนิท” กับใครสักคนได้มากขึ้น? ค่อย ๆ ใช้เวลาในการรู้จักกัน ไม่ต้องรีบหรือกดดันตัวเอง ความสนิทสนมต้องใช้เวลา เราไม่จำเป็นต้องรีบตัดสินใจว่าใครจะกลายเป็น “เพื่อนสนิท” ของเรา แต่ลองปล่อยให้ความสัมพันธ์ค่อย ๆ พัฒนาไป สร้างเวลาให้ได้อยู่ด้วยกันแบบไม่ต้องมีธุระ อาจเป็นการชวนไปเดินเล่น นั่งคุยหลังเลิกงาน กินข้าวด้วยกัน หรือทักไปคุยเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ บ้าง เพราะความสนิทอาจเกิดขึ้นในช่วงเวลาธรรมดา ๆ ที่เราได้ใช้ร่วมกัน โดยไม่จำเป็นต้องมีเป้าหมายอะไรเป็นพิเศษ เปิดใจในความสัมพันธ์ทีละนิด เราไม่จำเป็นต้องเล่าทุกเรื่องในชีวิต แต่ลองให้อีกฝ่ายเห็นตัวเราที่ไม่ได้โอเคบ้าง เช่น การบอกว่า “ช่วงนี้เราก็เหนื่อยเหมือนกันนะ” เพราะการเปิดเผยตัวเองเล็ก ๆ น้อย ๆ อาจช่วยให้อีกฝ่ายกล้าเปิดใจกลับมามากขึ้น และทำให้เราได้รู้จักกันในมิติที่ลึกกว่าเดิม การมีเพื่อนสนิทมากหรือน้อย เป็นเรื่องที่ขึ้นอยู่กับความสบายใจของแต่ละคน ถ้าเราไม่ได้รู้สึกว่าขาด ก็ไม่จำเป็นต้องออกไปหาเพื่อนเพิ่มเพียงเพราะคิดว่าควรมี แต่ถ้าเราอยากมีใครสักคนเพิ่มเข้ามาในชีวิต ก็ลองเปิดพื้นที่ให้ความสัมพันธ์ใหม่ ๆ ในแบบที่เป็นตัวเราเอง เพราะความสัมพันธ์ที่ดีไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าเรามีคนอยู่รอบตัวกี่คน แต่อยู่ที่ว่าความสัมพันธ์ที่เรามีทำให้เราสามารถเป็นตัวเอง และรู้สึกสบายใจมากแค่ไหน

ยิ่งโตยิ่งหาเพื่อนยาก? ทำไมการมีเพื่อนสนิทถึงยากขึ้นเมื่อเป็นผู้ใหญ่

เมื่อโตขึ้น ทำไมการมีเพื่อนสนิทคนใหม่จึงยากกว่าเดิม? ชวนสำรวจ 3 สิ่งที่เปลี่ยนไปตามวัย ทั้งเวลาที่มีน้อยลง การเปิดเผยตัวเองที่ยากขึ้น และการเลือกใช้เวลากับคนอื่น พร้อมแนวทางค่อย ๆ สร้างมิตรภาพใหม่ โดยไม่ต้องกดดันตัวเอง

Read More »

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • Always Active

Save