เข้าใจภาวะอกหัก ผ่านมุมมองความสูญเสีย (Loss & Grief)

19/09/2026
11:13 am

เวลาพูดถึง “ความสูญเสีย” เรามักนึกถึงประสบการณ์ที่คนคนหนึ่งต้องจากไป หรือการสูญเสียบางสิ่งที่สำคัญในชีวิต

แต่จริง ๆ แล้ว ความสูญเสียไม่ได้มีเพียงรูปแบบเดียว การที่ความสัมพันธ์หนึ่งจบลง การต้องบอกลาคนที่เคยอยู่ข้าง ๆ หรือแม้แต่การสูญเสียอนาคตที่เราเคยวาดฝันเอาไว้ด้วยกัน ก็สามารถทำให้เกิดความรู้สึกเศร้า โหยหา และสูญเสียได้เช่นกัน

และนี่อาจเป็นอีกมุมหนึ่งที่ช่วยให้เราเข้าใจคำว่า “ภาวะอกหัก” ได้มากขึ้น

เมื่อพูดถึง “ความสูญเสีย” เรามักนึกถึงอะไร?

เรามักจะนึกถึงประสบการณ์ที่คนคนหนึ่งต้องจากไป เมื่อบุคคลใกล้ชิด หรือแม้แต่สัตว์เลี้ยงแสนรักของเราเสียชีวิต

แต่จริง ๆ แล้ว เวลาที่เรา “อกหัก” หรือพบว่าความสัมพันธ์หนึ่งได้จบลง แม้จะไม่ได้สูญเสียใครไปทั้งหมด แต่เราก็อาจกำลังเผชิญกับความสูญเสียในรูปแบบหนึ่งเช่นกัน

เพราะสิ่งที่หายไปอาจไม่ได้มีเพียง “คนหนึ่งคน”

แต่อาจรวมถึงความรู้สึกว่าเรามีคุณค่า เป็นที่รักของใครสักคน กิจวัตรต่าง ๆ ที่เคยมีร่วมกัน บทบาทของเราในความสัมพันธ์ หรือแม้แต่อนาคตที่เราเคยวาดฝันเอาไว้ด้วยกัน

ดังนั้น การเลิกราครั้งหนึ่งจึงอาจมีความหมายกับเรามากกว่าที่คิด และสำหรับหลายคน มันไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะก้าวผ่านไป

เพราะเมื่อความสัมพันธ์จบลง สิ่งที่เราต้องปล่อยมืออาจไม่ใช่แค่ “คนหนึ่งคน”

เมื่อความสัมพันธ์หนึ่งลดลงหรือสิ้นสุดลง สิ่งที่เราจำเป็นต้องปล่อยมือไป อาจไม่ได้มีเพียง “คนหนึ่งคน”

แต่อาจรวมถึง

คนที่คอยซัพพอร์ตเราและอยู่ตรงนั้นมาตลอด
ความรู้สึกว่าเรามีคุณค่า และเป็นที่รักของใครสักคน
กิจวัตรต่าง ๆ ที่เคยมีร่วมกัน
บทบาทของเราในความสัมพันธ์
อนาคตที่เราเคยวาดฝันเอาไว้ด้วยกัน

เพราะฉะนั้น การเลิกราครั้งหนึ่งจึงมีความหมายกับเรามากกว่านั้น

และสำหรับหลายคน มันไม่ใช่เรื่องง่ายเลย

เพราะการเยียวยาหลังความสูญเสียไม่ได้เป็นเส้นตรง

เมื่อพูดถึงการเยียวยาหลังการสูญเสีย เราอาจเผลอคิดว่าตัวเองควรจะค่อย ๆ ดีขึ้นตามลำดับ

วันนี้เศร้า พรุ่งนี้ดีขึ้น แล้วสักวันหนึ่งก็คงหายดี

แต่ในความเป็นจริง การรับมือกับความสูญเสียอาจไม่ได้เป็นเส้นตรงแบบนั้น

แนวคิด Dual Process Model ของ Stroebe และ Schut

อธิบายว่า ในช่วงที่เรากำลังเผชิญกับความสูญเสีย เราอาจสลับไปมาระหว่างสองโหมด คือ Loss-Oriented และ Restoration-Oriented

Loss-Oriented

เป็นช่วงที่เราโหยหา ย้อนกลับไปคิดถึง ร้องไห้ เสียใจ รู้สึกตั้งแต่สิ้นหวังไปจนถึงโลงใจ ขณะที่พยายามทำใจยอมรับกับการสูญเสีย

Restoration-Oriented

เป็นช่วงที่เราพยายามรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น และเบี่ยงเบนความสนใจออกจากความเศร้า เพื่อกลับมาใช้ชีวิตต่อ

สองโหมดนี้สามารถสลับไปมาได้

บางวันเราอาจคิดถึงเขามากจนไม่อยากทำอะไรเลย

แต่ในอีกวันหนึ่ง เราอาจกลับไปทำงาน ใช้ชีวิต หรือหัวเราะกับเพื่อนได้ตามปกติ

และวันต่อมา ความเศร้าอาจกลับมาอีกครั้ง

สิ่งเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเรากำลัง “ถอยหลัง” หรือ วันที่เรากลับมาเศร้าอีก ไม่ได้แปลว่าเรามูฟออนไม่ได้

แต่อาจเป็นส่วนหนึ่งของการรับมือกับความสูญเสียที่เกิดขึ้นได้

เพราะการก้าวผ่านความสูญเสียไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องไม่เศร้า หรือลืมทุกอย่างที่เคยเกิดขึ้น

แต่อาจเป็นการค่อย ๆ เรียนรู้ว่า เราจะใช้ชีวิตต่อไปอย่างไรกับสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปแล้ว

บางวันอาจจะยังยาก บางวันอาจจะยังเศร้า แต่ไม่เป็นไรเลย

ค่อย ๆ เรียนรู้ที่จะใช้ชีวิตร่วมกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนะ

อ้างอิง

Gillies, J., & Neimeyer, R. A. (2006). Loss, grief, and the search for significance: Toward a model of meaning reconstruction in bereavement. Journal of Constructivist Psychology, 19(1),31–65.

Stroebe, M., & Schut, H. (1999). The dual process model of coping with bereavement:Rationale and description. Death Studies, 23, 197–224.

Stroebe, M., & Schut, H. (2010). The dual process model of coping with bereavement: Adecade on. Omega, 61(4), 273–89.

🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱

🔆 อยากนัดหมายเพื่อปรึกษากับนักจิตวิทยา แอดไลน์สอบถามได้ที่
Line : @onmindway / คลิกเพื่อแอดไลน์ https://lin.ee/JB46W3W

🔆 รายชื่อนักจิตวิทยาของเรา
https://onmindway.com/psychologist/

How to รับมือกับความโกรธ: 4 ขั้นตอนในการรับมือกับใจตัวเอง

ความโกรธเป็นอารมณ์หนึ่งที่เป็นสัญญาณบอกว่าเรากำลังไม่โอเค แต่หากเราปล่อยให้อารมณ์โกรธควบคุม ก็อาจจะทำให้เราแสดงออกในสิ่งที่ทำร้ายจิตใจคนรอบข้าง หรือทำให้สถานการณ์ต่างๆ แย่ลงได้

Social Comparison : เปรียบเทียบตัวเองกับคนที่เหนือกว่า ไม่ดีจริงหรอ?

การเปรียบเทียบทางสังคม (Social Comparison) เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน เพราะมันเปรียบเหมือนสัญชาตญาณในการเอาตัวรอดของเรา เพื่อที่จะกลับมาประเมินตัวเองว่าตัวเราดีพอแล้วหรือยังเมื่อเทียบกับ ฉะนั้นไม่ต้องแปลกใจถ้าเราเอง ก็ชอบที่จะเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น ดังนั้นวันนี้ on mind way จึงอยากชวนมาทำความเข้าใจรูปแบบในการเปรียบเทียบทางสังคม และผลที่จะเกิดขึ้นกับตัวเรา

ปากบอกไม่เป็นไร แต่ข้างในใจขุ่นมัว!! : เข้าใจ Passive Aggressive Behavior

Passive Aggressive Behavior คือ การพยายามไม่แสดงความรู้สึกทางลบ (โดยเฉพาะความโกรธ) ออกมาโดยตรง หรืออาจจะใช้การบอกว่าไม่เป็นไร แต่มักจะมีการแสดงความไม่พอใจ หรือออกกมาทางลบออกมาในทางอ้อม จึงอาจจะพูดได้ว่า Passive Aggressive Behavior เป็นความขัดแย้งภายในใจระหว่าง…ความกลัวว่าคนอื่นจะรับรู้ความรู้สึกทางลบที่เกิดขึ้น กับ การอยากได้รับการตอบสนอง หรืออยากให้อีกฝ่ายรับรู้ถึงความไม่พอใจนั้น ดังนั้นคนที่มี Passive Aggressive Behavior จึงพยายามกดความรู้สึกของตัวเองเอาไว้ แต่ในบางครั้ง ความรู้สึกนั้นก็ล้นออกมา

รับมือกับ PTSD : ดูแลใจยังไง? เมื่อ “ฝันร้ายที่เจ็บปวด” กลับมารบกวนชีวิต

สำหรับใครที่เคยผ่าน…“สถานการณ์ที่สะเทือนใจ” หรือ “พบเจอกับความรุนแรง” ความทรงจำเหล่านั้น อาจเปรียบได้กับ “ฝันร้าย” ที่มักจะย้อนกลับเข้ามาใน “ความคิดของเรา” ไม่ว่าจะเป็น ตอนหลับ หรือ ตอนตื่น ซึ่งหากความทรงจำเจ็บปวดเหล่านั้น เข้ามารบกวนจนส่งผล กระทบต่อชีวิต และการทำงาน ก็อาจจะถือเป็นสัญญาณของ “โรคเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนขวัญ (PTSD)”

“ความสุข” อื่นยิ่งกว่า “ความสงบ” ไม่มี : เข้าใจพุทธสุภาษิตนี้ ในเลนส์นักจิตวิทยาการปรึกษา

นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ = สุขอื่นยิ่งกว่าความสงบไม่มี สนฺติ หรือ “สันติ” ในเชิงพุทธนั้นหมายถึง “ภาวะที่สงบจากกิเลส” โดยภาวะที่สงบจากกิเลสในที่นี้ ทางพุทธมองว่าคือ “นิพพาน” แต่วันนี้เราจะขอวิเคราะห์พุทธสุภาษิตนี้ ในมุมของนักจิตวิทยาการปรึกษากัน

5 ความเข้าใจผิด เกี่ยวกับการล่วงละเมิดทางเพศ

การล่วงละเมิดทางเพศ (Sexual Harassment) เป็นปัญหาที่มีผลกระทบต่อผู้คนมากมาย แต่ก็ยังคงมีความเข้าใจผิดหลายประเด็นเกี่ยวกับเรื่องนี้ที่มักจะส่งผลให้การแก้ไขปัญหาหรือการช่วยเหลือผู้ที่ได้รับผลกระทบทำได้ยาก หรือมีความซับซ้อนมากขึ้นอีก

3 สัญญาณ “ภาวะหมดไฟ (Burnout)” ในการทำงาน

“ภาวะหมดไฟ” (Burnout) คือ สภาวะที่เรารู้สึกเหนื่อยล้าทั้งทางร่างกาย และจิตใจ บทความนี้ชวนกลับมาดู 3 สัญญาณว่าเรากำลังอยู่ในภาวะนี้หรือไม่…

เมื่อไหร่…ถึงควรเปลี่ยนงาน ? 5 คำถาม Job hopping แบบฟังเสียงใจของตัวเอง

บทความนี้ชวนกลับมาดู 5 คำถาม สำหรับคนที่กำลังลังเลในการตัดสินใจเปลี่ยนงาน เพื่อช่วยให้กลับมาเห็นความต้องการของตัวเอง และสามารถ Job hopping ด้วยการฟังเสียงใจ และได้พัฒนาตัวเอง

ช่วงนี้เราอาจได้ยินคำว่า Deep Talk กันบ่อยขึ้น โดยเฉพาะเวลาพูดถึงความสัมพันธ์ที่อยากให้เข้าใจกันมากกว่าเดิม จนมีคำถามและหัวข้อสนทนามากมายที่หลายคนนำไปใช้พูดคุยกับคนใกล้ตัว แต่การพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันในบางเรื่อง ไม่ได้หมายความว่าจะเป็น Deep Talk เสมอไป แล้วการคุยแบบไหนถึงจะเรียกว่าการคุยเชิงลึกและการพูดคุยลักษณะนี้ส่งผลต่อความสัมพันธ์ของเราอย่างไรบ้าง Deep Talk คืออะไร Deep Talk คือการพูดคุยแบบเปิดใจ แลกเปลี่ยนความคิด ความรู้สึก หรือประสบการณ์ส่วนตัวอย่างตรงไปตรงมา เพื่อสร้างความเข้าใจและความเชื่อมโยงระหว่างกันให้มากขึ้น คำว่า Deep หมายถึงความลึก จึงสื่อถึงการพูดคุยถึงความรู้สึกหรือสิ่งที่อยู่ภายในใจ ซึ่งเราเลือกแบ่งปันให้อีกฝ่ายรับรู้ผ่านบทสนทนา การพูดคุยแบบ Deep Talk จึงไม่ใช่เพียงการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น แต่เป็นโอกาสให้เราได้ทำความเข้าใจและรู้จักกันในมิติที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ลักษณะของ Deep Talk เป็นอย่างไร Deep Talk มักเกี่ยวข้องกับเรื่องราวภายในใจ ทั้งประสบการณ์ ความรู้สึกที่เปราะบาง หรือเรื่องสำคัญที่ส่งผลต่อความเป็นเราและการอยู่ในความสัมพันธ์ เช่น คุณค่าที่เรายึดถือ สิ่งที่เราให้ความสำคัญหรือเชื่อมั่นในชีวิต ความกลัว ความรู้สึกหรือสิ่งที่ทำให้เราไม่สบายใจ ความกังวล เรื่องที่เรากำลังคิดหรือรู้สึกหนักใจ ประสบการณ์ในอดีต เรื่องราวที่เคยเกิดขึ้นและส่งผลต่อความเป็นเราในปัจจุบัน เรื่องที่นำมาพูดคุยไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องลบหรือเรื่องเศร้าเสมอไป แต่เป็นเรื่องที่มีความสำคัญและส่งผลต่อความเป็นเรา รวมถึงการใช้ชีวิตและการอยู่ในความสัมพันธ์ อย่างไรก็ตาม การแบ่งปันเรื่องราวที่อยู่ภายในใจให้ใครสักคนฟังต้องอาศัยความรู้สึกปลอดภัย ความสมัครใจ และความไว้วางใจ เพราะการเผชิญหน้ากับความรู้สึกเปราะบางไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับทุกคน อะไรช่วยให้เกิด Deep Talk การพูดคุยเชิงลึกไม่ได้เกิดจากคำถามที่ดีเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยบรรยากาศและท่าทีของคนที่กำลังพูดคุยกันด้วย โดยมีปัจจัยสำคัญดังนี้ ความรู้สึกปลอดภัย ความรู้สึกปลอดภัยช่วยให้เรากล้าเข้าไปสำรวจและสัมผัสกับความรู้สึกต่าง ๆ ภายในใจได้มากขึ้น เมื่อรู้สึกว่าพื้นที่ตรงนั้นปลอดภัย เราอาจกล้าเปิดเผยเรื่องราวที่เปราะบางของตัวเองมากขึ้น โดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกตัดสินจากอีกฝ่าย ความสมัครใจ การพูดคุยเชิงลึกต้องเกิดจากความสมัครใจของทั้งสองฝ่าย เพราะการแบ่งปันเรื่องราวภายในใจอาจเป็นสิ่งที่ยากสำหรับบางคน การที่ใครสักคนยังไม่พร้อมเล่าเรื่องส่วนตัว จึงไม่ได้หมายความว่าเขาไม่อยากสร้างความสัมพันธ์ แต่อาจเป็นเพียงเพราะเขายังไม่พร้อมเผชิญหน้ากับความรู้สึกหรือประสบการณ์บางอย่างเท่านั้น ความไว้วางใจที่จะเปิดเผยส่วนลึกในใจ การเปิดเผยเรื่องราวที่เปราะบางมักมาพร้อมกับความกังวลว่าจะถูกตัดสินหรือไม่ การที่เรารู้สึกไว้วางใจว่าอีกฝ่ายจะรับฟังโดยไม่ตัดสิน จึงเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้เราเปิดใจได้มากขึ้น เมื่อเรากล้าแบ่งปันและรู้สึกว่าอีกฝ่ายพร้อมรับฟัง เราก็มีโอกาสทำความเข้าใจตัวเองและกันและกันได้ลึกซึ้งกว่าเดิม Deep Talk ไม่ใช่แค่การคุย แต่คือการรับฟังและพร้อมที่จะเข้าใจ ปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้เกิด Deep Talk ไม่ใช่เพียงการพูดคุย แต่คือ การรับฟังและการพร้อมทำความเข้าใจความเปราะบางของอีกฝ่าย การรับฟังและแสดงออกถึงความเข้าใจจะช่วยเอื้อให้เกิดความรู้สึกปลอดภัย ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกว่าสามารถสำรวจตัวเองและแบ่งปันเรื่องราวภายในใจออกมาได้มากขึ้น นอกจากนี้ การรับฟังไม่ได้หมายความว่าเราต้องรีบให้คำแนะนำหรือบอกอีกฝ่ายว่าควรปรับปรุงแก้ไขอะไร เพราะหัวใจของ Deep Talk คือการพยายามเข้าใจอีกฝ่ายให้ลึกซึ้งมากขึ้น มากกว่าการรีบบอกว่าเขาควรทำอย่างไร บางครั้ง เราอาจไม่จำเป็นต้องมีคำตอบหรือวิธีแก้ปัญหาให้กันและกันทันที แค่การได้พูดถึงสิ่งที่อยู่ในใจ และรู้สึกว่าได้รับการรับฟังและเข้าใจจากคนที่เรารัก ก็อาจเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยประคับประคองความสัมพันธ์ได้แล้ว Deep Talk ไม่ใช่สิ่งที่จำเป็นต้องเกิดขึ้นในทุกความสัมพันธ์ แม้ Deep Talk จะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการสร้างสายสัมพันธ์ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกความสัมพันธ์จำเป็นต้องมีบทสนทนาเชิงลึกอยู่เสมอไป เพราะแต่ละคนมีสไตล์และความพร้อมในการเปิดเผยเรื่องราวส่วนตัวแตกต่างกัน การพูดคุยแบบ Deep Talk จึงควรเกิดจากความสมัครใจของทั้งสองฝ่าย ไม่ใช่สิ่งที่ต้องบังคับให้เกิดขึ้นเพื่อพิสูจน์ว่าความสัมพันธ์นั้นดีหรือมีความหมายมากพอ การที่อีกฝ่ายยังไม่พร้อมแบ่งปัน อาจไม่ได้หมายความว่าเขาไม่รักหรือไม่ใส่ใจ แต่อาจเป็นเพียงความไม่พร้อมในการเผชิญหน้ากับอารมณ์หรือประสบการณ์บางอย่างเท่านั้น ท้ายที่สุดแล้ว ไม่ว่าเราจะเลือก Deep Talk กันหรือไม่ สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งในการอยู่ในความสัมพันธ์กับใครสักคนคือ ความเข้าใจในกันและกัน เพราะบางครั้ง สิ่งที่เป็นพื้นฐานอันมั่นคงและช่วยเยียวยาความสัมพันธ์ อาจไม่ใช่คำตอบหรือวิธีแก้ปัญหาที่อีกฝ่ายแนะนำมา แต่คือการมีพื้นที่ปลอดภัยให้เราได้พูดถึงสิ่งที่อยู่ในใจ และรู้สึกถึงการถูกรับฟังและเข้าใจจากคนที่เรารัก

Deep Talk คืออะไร? คุยกันแบบไหนถึงเรียกว่าการพูดคุยเชิงลึก

Deep Talk ไม่ใช่แค่การถามคำถามลึกซึ้ง แต่คือการเปิดใจแบ่งปันความคิด ความรู้สึก และประสบการณ์ส่วนตัว เพื่อทำความเข้าใจกันมากขึ้น ชวนสำรวจว่า Deep Talk คืออะไร และอะไรช่วยให้เกิดบทสนทนาที่ปลอดภัยและมีความหมายต่อความสัมพันธ์

รับมือกับการประเมินตัวเอง ด้วย Self as Awareness และ Self as Context

Self as Awareness – ตัวตนในฐานะความตระหนักรู้ และ Self as Context – ตัวตนในฐานะบริบท เป็นปัจจัยที่ทำให้เราสามารถแยกแยะ “ตัวตน” ออกจาก “การประเมินตัวเองที่ไม่สอดคล้องกับความจริง” เพื่อสุขภาพใจที่ดีและมีมุมมองที่ดีกับตัวเองมากขึ้น

สุทธจิต บูรณกานนท์

นักจิตวิทยาการปรึกษา on mind way counseling center

Tags :

Blog

Share This Post :